کردهای خراسان
 خلاصه‌ تاریخ کردهای خراسان. >>>

ادب و هنر
  در این قسمت از سایت، شعر و آثار ادبی کردی تقدیم است. >>>

زبان کردی

 "زبان کردی>>>
 دستور زبان و ادبیات کوردی‌(کورمانجی)(1)
 دستور زبان و ادبیات کوردی(کورمانجی) - (2)
 دستور زبان و ادبیات کوردی(کورمانجی) - (3)
 دستور زبان و ادبیات کوردی(کورمانجی) - (4)

مقاله ها
در این قسمت از سایت، مقاله‌ها تقدیم است. >>>

ملیتهای ایران فدرال


کلمات معمول در منطقه کرمانج شمال خراسان
در مورخه : Saturday, July 03 @ 23:12:52 UTC

تعدادی از اصطلاحات و لغاتی که در میان دامداران، گله داران و ایلات کرمانج خراسان رایج است را ملاحظه بفرمایید.
 


در اینجا تعدادی از کلماتی که در میان کردهای منطقه کرمانج (شمال شرق ایران) معمول هستند، ارایه شده اند، امید به اینکه آن عزیزان کرمانج در خراسان که علاقمند به این موضوعات هستند، آن را کامل کنند و روی  وب - لاگهای خود منعکس و در اختیار دیگران بگذارند 


حیوانات            Heywan

قوچ - میش                 Beran – mî (mih, mîh
                           بز نر   -  بز ماده          Nêrî – bizin
     گاو نر  -  گاو ماده             Ga – mange
نریان  -  مادیان             Hesp – mahîn (mehîn, mayn
الاغ نر   -   الاغ ماده              Nêrker (nêre) – manker (mançe ker
      سگ نر  -  سگ ماده    Se ( kûçî / tule) – dêhl (dêlik
 شتر نر  -  شتر  ماده       Nêr – meya

      
  مرغ    mirîşk
خروس     dîk
جوجه    Çêlik
بوقلمون     elok
   مرغدانی      pûndik (pînik
   پرکندن مرغ  mirîşk pûrt kirin
     اسب      Hesp
    نریان (اسب تخم کشی)       Bergîr (hespê fal
     مادیان          Mahîn (mehîn
        کره اسب    Canî
                کره اسب نر (کره اسب)       Canîhesp
       کره اسب ماده  (کره مادیان)    Canîmahîn
قاطر    Qatir (qantir
 
    الاغ     Ker
 الاغ نر   Nêrker
   الاغ ماده        Manker (mançe ker
     کره الاغ چند ماهه        Kurîk
       کره الاغ    Cehşik (dahşîk
    گوسفند      Pez
    اغنام و احشام جوان       Sexel
      گله گوسفند       Kerîyê pêz
       میش   Mih (mî
   گوسفند شکاری (وحشی)      Pezkovî (pezkûvî
گوسفند سیاه  (سیاه زاغی)    Pezê qer
  گوسفند سر سیاه    Pezê serireş
گوسفند سر سفید  Pezê sîs
              گوسفند تمامآ سفید     Pezê qereqaş
گوسفند سرخ فام (بلوطی رنگ)    Pezê sor
   گوسفند با پیشانی سفید یا سیاه      Pezê beş
       گوسفند تیره رنگ (سبزه تند)    Pezê qemer
تاتو کردن گوسفند (نشان شناسایی مثل: برش گوش ، داغ کردن صورت)    Dirûf (dirîv
       محل خواب و استراحت گله گوسفند      Guher (mexelgeh
 حرکت دادن گله گوسفند از محل استراحتگاه      Alguher kirin
     
 گوسفندی که از گلهء صاحب خود جدا شده و در گله های دیگر سرگردان است  Pezê avî (havî
قیچی پشم چینی   Hevrîng
 کسی که پشم گوسفند را می چیند     Pezbir
  پشم چین بره    Berxbir
  کسی که بره را می شوید (قبل از پشم چینی)      Berxşo
        محل شیردوشی گوسفند در محیط باز       Bêrî
 شیر دوشیدن   Dotin (dohtin
 دمباله (دنبه) گوسفند    Dûw (dûv
قوچ دنبه دار (دمباله دراز)    Daw (beranê bi daw
  دم    Boç (boçik, doçik
  آغل محصور شده بره ها   Koz (kozik
اخته کردن      Xesandin / gon kişandin (Exte kirin
  آغل گوسفند ، زاغه سکونت    Gom
    بره    Berx
  بره 6 ماهه تا 1 ساله        Kavir
           برهء ماده 1 تا 2 ساله     Berindîr
 میش 2 تا 3 ساله       Xanberindîr
             بره نر 1 تا 2 ساله     Berindir
       قوچ بالای 2 ساله      Hogeç
   قوچ        Beran
  بز ماده    Bizin
  بز پشم دار یا کرکدار (بز آنقوره)    Bizina çûr (bizina bi tiftik
بز شکاری (وحشی)       Bizinkovî (bizinkûvî
  بز نر      Nêrî
   بزغاله کوچک     Karik
 بزغاله     Kar
  بزغاله 6 ماهه تا یک ساله        Gîsk
 بز 1 تا 2 ساله      Tiştûr (tiştîr
  بز ماده 2 تا 3 ساله    Bizaştîr
  بز نر 2 تا 3 ساله        Hevûrî
  بز نر پیر        Qertenêrî
 جونه گاو (گاو نر جوان       Canega
    گاو ماده      Mange
گاو نر     Ga
 گوساله   Golik
      گاو 3 ساله        Nogin
       نوک پستان     Cîcik
    پستان    Gan (gandîl
    جگر سفید (ریه)      Kezeb
   جگر سیاه      Cîger
جفت  (دیواره پوششی جنین)       Pizdan
     رحم               Zêhdan
    کلیه (قلوه)       Gurçî
     
شیردان بره (سلولهای آن سرشار از ماده شیمیایی رنین است که برای مایهء پنیر استفاده می شود)   Şîlav (şîlaf
        طحال، سپرز      Fatik (fatereşk, dêdik
    معده (شکمبه)    Hûr (ûr
     رودهء باریک          Rûvîya zirav
     حنجره، گلو، حلق، خرخره              Qirtik (gewrî
    گردن       Stû (ustû, uskor, stukor
   شکم درد            Qolinc (zikêşî
         پشم         Hirî (herî
  یرقان و زردی (بیماری آناپلاسموز، انگل خونی در گوسفند)      Zerik (zerdî
      شاربن (بیماری میکروبی باسیلوس آنتراکس)           Nexweşiya reş (nesaxiya reş
کرم روده (بیماری انگلی دستگاه گوارش گوسفند)     Mûmar
کچلی (بیماری انگلی بوسیله جرب  و  یا  قارچ)         Gurî
 تاول       Pifildîk
  آبسه، ورم چرک دار       Kunêr (kunîr
        تب (میش تب دار)       Ta (mîya bi taw / tawî
 تورم و عفونت پستان    Gahnreşk (gahnok / Ganik
  آلودگی به کرمک (کرم حشره و مگس)     Kurmî (kurmok / kurmik
          آلودگی جگر به کرم کپلک (فاسیولا هپاتیکا)      Kepelek
بیماری تب برفکی (پیکورنا ویروس) در گوسفند و بز             Nexwaşîya tebeqê
       بیماری سل (باسیل  مایکوپلاسما توبرکلوزیس)               Nexwaşîya sil
(پاکس ویروس)   بیماری آبله                    Nexwaşîya xurî
بیماری میکروبی مشمشه (پسودوموناس مالئی) در اسب      Nexwaşîya Yaman
    گربه وحشی         Pişîka becî / bejî (pişîka kovî
گورکن (جانوری وحشی)         Kurebeşk (qorebeşk
    غزال (آهو)        Xezal

 
  رنگ   Reng
                         
       سفید           Sipî
 سیاه        Reş
         قرمز              Sor
    نارنجی             Narinjî
        زرد            Zer
         زرد متمایل به تیره                Çiqer
 سبز        Kesk (sewz
      آبی          Şîn (hêşîn
  قهوه ای        Qehweyî
سبزه تند (تیره روی)         Qemer
   سبزه (تیرهء روشن یا کمرنگ)        Esmer (qemerê vekirî
خاکستری (موی سیاه و سفید/ جو گندمی)   Gewr (sipîya girtî
  تمامأ سفید             Qereqaş (gişt sipî
    سفید روشن، زال (فاقد رنگدانه)              Sîs
   رنگ جگری                Mor (binefşî
       ارغوانی (قرمز زرشکی)        Erxewanî
     زرد متمایل به طلایی (بلوند)                Kej
قرمز شرابی (کلاه قزلباشها این رنگی بود)                      Bor
خاکستری روشن (خاکستری کمرنگ)           Boz
       کاهی رنگ  (رنگ کاه، رنگ نی)         Qîç
     سیاه زاغی               Qer
          بلوطی (قهوه ای مایل به قرمز - کهر)              Şê
   رنگ گندم             Genimî
      سفید شیری              Şîrî
 خاکی رنگ        Xakî
    صورتی رنگ      Sûretî (pembe
   ابرش (سرخ و سفید، سیاه و سفید)        Belek (sorbelek, reşbelek
  پنبه                Pembû (pembo



گیاهان          Gîya
 

  گل زعفران              Pîvik
     گیاه رازیانه       Heliz
  آویشن          Anix (çay anix
  Şivîşk (çay şivîşk
  ریواس              Tirşok
    نعناع    Pûng
Sping
Gulpepok
Kema
   گل سوسن    Pelewêsk
Pelik
Selmek
کنگر        Kereng
مارچوبه       Mirçiliq
   مریم گلی     Kefxurk
گل نرگس             Gula zer
 اسفناج         Pinjar
استوخدوس     Tirîq
 اسپند       Orzeling
Qancîr (benîştê qancîrê
Tulî (benîştê tulîyê
Darmazî
Şorik
Doçbizin
Sûsik
 گون، صمغ گون     Gûnî / gwînî (Zincê gûnî
     کاج (ارس)      Merx
    نوعی خار       Qeretîkan
زال زالک       Dalunek
(خیلی تلخ مزه است و برای قولنج / شکم درد  استفاده می شود) Dermanê Rovîyan
  نوعی گون (از ریشه این گیاه بجای صابون برای شستن لباس استفاده می کنند) Qarpac

    جگن        Qîyaq
   درخت گز         Gez
 سبزه  و گیاه            Mere (mêre, mêrg
  مرغزار (سبزه زار)               Merezar (olengzar
     گل آفتابگردان               Guliro / guliroj
     گل ختمی                  Hêro
مرزه (اکلیل کوهی )               Merze
   شوید               Gizirûng
   پیاز کوهی            Pîvazçe
  ریحان             Rêyhan
     تره             Tere
     سیر             Sîr
Gûlik
     قارچ           Kuvkar
    پیچک              Pêçek / nûsek


                     
گورکن (مرده دزد)    Kurebeşk (qorebeşk                               
  گورکن: که آن را عامل حفظ و انتقال باسیل سل به حیوانات می دانند.                                    
                                                           

_____   .  _____  .  _____                                               
                  
                


 
انتخاب ها
 گرفتن پرينت از اين مطلب گرفتن پرينت از اين مطلب
 ارسال به دوستان ارسال به دوستان


موضوعات مرتبط

ادب و هنر

كليه حقوق اين سايت متعلق به انجمن فرهنگی و مدنی کردهای خراسان است
هرگونه انتشار يا توزيع مجدد مطالب متعلق به اين سايت، با ذکر نام انجمن فرهنگي و مدنی کردهای خراسان آزاد است
info@cskk.org, Tel: +44 (0) 78 677 649 72, Fax: +44(0) 207 691 93 28